Romeinse wegen epigrafisch

Het bestaan van Romeinse wegen wordt vaak bevestigd door zogenaamde mijlpalen. Miliaria of mijlpalen zijn over het algemeen grote, ronde zuilen, tot drie meter hoog, die werden geplaatst op een vierkante basis. De oudste exemplaren dateren van de 3de en het begin van de 2de eeuw v. Chr. Zij werden toen nog niet iedere mijl geplaatst, maar stonden enkel op de belangrijke oriënteringspunten. Van de eerste eeuw v. Chr. tot aan het begin van de regering van Augustus is geen enkel exemplaar bekend. De grote massa van mijlpalen stamt uit de keizertijd, de periode dat het wegennet in de provincies werd uitgebouwd en vorm kreeg. In de loop van de 3de eeuw werden deze mijlpalen steeds kleiner en ook de kwaliteit van uitvoering ging achteruit. Meer dan 4.000 bleven er bewaard. Circa 700 mijlpalen zijn afkomstig van het gebied tussen de Pyreneeën, de Rhône en de Rijn. Hiervan bleven er een kleine 500 bewaard. Voorzichtige berekeningen ramen het oorspronkelijk aantal mijlpalen in de Gallisch-Germaanse provincies op zowat 30.000 exemplaren.

 

De mijlpaal van Desvres (202/204)

In de kelders van het grafelijke kasteel van Boulogne-sur-Mer staat een mijlpaal van keizer Septimius Severus en zijn twee zonen Caracalla en Geta die werd gevonden in Desvres (Pas-de-Calais). De mijlpaal stond naast de weg van de havenstad naar Thérouanne, de antiek stad Tarvenna, Romeinse colonia en hoofdstad van de Morini. Vandaar kon men via Arras en Cambrai doorreizen naar Bavay. De mijlpaal werd in 2004 tijdens een archeologische campagne gevonden langs het 50 kilometer lange traject tussen Boulogne en Thérouanne. Hij dateert van 202/204 n. Chr. 

Lees meer »

Het itinerarium van Tongeren (ca. 200)

De zogenaamde mijlpaal van Tongeren verdient bijzondere aandacht (Afb.).[1]  Deze achthoekige zuil van zwarte kalksteen werd in 1817 tijdens wegenwerken bij de Sint-Truiderpoort in het centrum van de huidige stad ontdekt. In zekere zin illustreert hij het belang van deze stad als wegenknooppunt. Zijn ontdekking in een voormalige civitatis-hoofdstad is in die context geen verrassing. Het itinerarium is sterk fragmentarisch. Van het oorspronkelijk octogonaal prisma in zwarte steen bleven slechts drie zijden gedeeltelijk bewaard. De tekst is dus niet compleet. Onder meer het tekstgedeelte met de vermelding van de keizer ontbreekt volledig.

Lees meer »

De miliaria van Eygelshoven (306-312)

De mijlpalen van Eygelshoven langs de weg Tongeren-Keulen stammen beide uit de tijd van keizer Constantijn de Grote (306-312). Zij waren ingemetseld in de fundamenten van de zuidmuur van de lokale kerk en werden tijdens de restauratie van 1939 verwijderd . De teksten waren identiek, maar bleven erg fragmentarisch bewaard. Dankzij de onderlinge confrontatie konden zij hersteld worden. De ontbrekende tekst staat telkens tussen de rechte haakjes. De tekst van de beide mijlpalen luiden:

Lees meer »