De Via Appia

De Via Appia liep van Rome via Capua en Venusia (Venosa) naar Brundisium (Brindisi). de weg was aangelegd door Appius Claudius, censor in 312 v.C., en groeide uit tot één van de iconische wegen van de Romeinse wereld. Het motief voor de aanleg ervan was zuiver politiek en militair van aard. De heirbaan moest het inzetten van het Romeinse leger tegen de vijandige volkeren in het zuiden van Latium en Campanië faciliteren.

De Regina Viarum is van alle historische wegen de rijkste aan herinneringen en getuigenissen. haar belang kan moeilijk overschat worden. De Via Appia was in feite de eerste verkeersader van een complex wegennet, dat nog steeds de basis vormt van het moderne wegennet.

De weg had sinds het begin een grote politieke en militaire betekenis. Zij was de facto het resultaat van de behoefte van Rome om zijn macht geleidelijk uit te breiden naar de zuidelijke regio's en de basis te leggen voor het rijk. De geleidelijke uitbreiding van de Via Appia markeerde de toenemende onderwerping van Italië in zuidelijke richting. Terwijl de weg aanvankelijk vooral een belangrijke politieke en militaire betekenis had, nam het economische belang met het verstrijken van de jaren toe en ontwikkelde zij zich zo tot één van de belangrijkste verkeersaders in Italië. Zeker tot de zesde eeuw na Christus bleef de Via Appia in functie, zoals Procopius van Cesarea, in zijn De bello Gothico aangeeft.

Zonder zware bepakking kan men de Via Appia in vijf dagen helemaal aflopen. Deze weg verbindt Rome met Capua. Hij is zo breed dat twee elkaar tegemoetkomende wagens elkaar kunnen passeren en geldt als één van de voornaamste bezienswaardigheden ter wereld. Alle stenen, met name molenstenen, die van nature hard is, liet Appius op grote afstand uithakken en hiernaar toe transporteren, want deze steensoort wordt in de omgeving niet aangetroffen. Hij liet die stenen eerst glad en vlak maken, daarna in veelhoekige vormen houwen en vervolgens aaneenvoegen zonder gebruik van kleine steentjes of wat dan ook ertussen. Zij liggen zo stevig tegen elkaar aan met zo volmaakt aangesloten voegen, dat wie ernaar kijkt, gelooft dat ze niet door mensen aaneengesloten zijn maar van nature tegen elkaar zijn gegroeid. Zelfs na zo lange tijd, waarin de weg door zovele wagens en dieren van allerlei soort dag in dag uit is gebruikt, zijn de stenen in hun voegen nog volstrekt niet van elkaar losgeraakt en is er niet één van die stenen weg- of uitgesleten; ze hebben zelfs hun glans nog helemaal behouden. Zo ziet de Via Appia er tegenwoordig uit. (Procopius van Caesarea (500-565 n.C.), De Bello Gothico, 1, 14, vertaling C. van Tilburg, 2005, 28)

Tijdens de middeleeuwen verloor de weg wat van haar status als belangrijke handelsweg. Hij bleef echter van fundamenteel belang als pelgrimsroute naar het Heilige Land en tegelijk ging er een grote culturele invloed van uit. Tijdens de Kruistochten was zij van grote militaire betekenis.

De beroemde Britse auteur Charles Dickens beschreef in de 19de eeuw de Via Appia in  zijn reismemoires 'Pictures from Italy'  (p. 168-169):

‘Here was Rome indeed at last; and such a Rome as no one can imagine in its full and awful grandeur!  We wandered out upon the Appian Way, and then went on, through miles of ruined tombs and broken walls, with here and there a desolate and uninhabited house: past the Circus of Romulus, where the course of the chariots, the stations of the judges, competitors, and spectators, are yet as plainly to be seen as in old time: past the tomb of Cecilia Metella: past all inclosure, hedge, or stake, wall or fence: away upon the open Campagna, where on that side of Rome, nothing is to be beheld but Ruin.  Except where the distant Apennines bound the view upon the left, the whole wide prospect is one field of ruin.  Broken aqueducts, left in the most picturesque and beautiful clusters of arches; broken temples; broken tombs.  A desert of decay, sombre and desolate beyond all expression; and with a history in every stone that strews the ground..’

Volgens de UNESCO ligt de Via Appia aan de basis van de ontwikkeling van steden en monumenten, de verspreiding van ideeën, het ontstaan van getuigenissen en herinneringen die in de loop van meer dan 2300 jaar geschiedenis een complexe culturele omgeving hebben gevormd.

 

- Fik Meijer, Via Appia. Met Horatius langs de koningin der wegen, Athenaeum - Polak & Van Gennep, Amsterdam, 2017.

- Nunzio Giustozzi, The Appian Way. Guide, Electa, Rome, 2010.

 

Portfolio

De Via Appia in de buurt van de Porta San Sebastiano Arco di Druso of Boog van Drusus (2011)

Het grafmonument van Caecilia Metella langs de Via Appia (2003)

De Via Appia (2021)

Maak jouw eigen website met JouwWeb